การอนุบาลลูกไก่แรกเกิดนั้นเป็นสิ่งสำคัญมาก เพราะเป็นช่วงที่ต้องดูแลอย่างดี ลูกไก่ในวัยนี้มีอัตราการรอดน้อย แม้ลูกไก่ที่แม่ฟักเองก็มีอัตราสูงมาก สาเหตุเพราะติดเชื้อตั้งแต่อยู่ในรังไข่ หรือติดจากแม่ไก่ที่ฟัก
ข้อเขียนข้างล่างนี้ ได้มาจาก หนังสือของ " อจ.ณรงค์ จันทน์สุคนธ์ " อดีตนายกสมาคมอนุรักษ์ไก่ฟ้าแห่งชาติ คนสุดท้าย เขียนไว้ว่า

สาเหตุใหญ่ ที่ทำให้ลูกไก่ตายในช่วงฟัก และหลังจากฟักเป็นตัวในช่วงแรกได้แก่โรค "ขี้ขาว" Pullorum disease อันเป็นเชื้อแบคทีเรียประเภทหนึ่งชื่อ Salmonella pullorum เชื้อชนิดนี้ติดมาจากแม่ไก่ได้โดยติดมากับไข่ อาการของลูกไก่ที่ติดเชื้อขี้ขาวคือ ยืนหลับตา ไม่มีแรง ไม่กินอาหาร แล้วก็ตาย ส่วนมากจะพบว่ามีอุจจาระเป็นสีขาว อุจจาระติดก้น เชื้อขี้ขาวนี้สามารถระบาดได้เร็วมาก หากไม่ป้องกันหรือรักษาทันท่วงที อาจทำให้สูญเสียลูกไก่ทั้งหมดในที่สุด ขอเน้นว่าโรคขี้ขาวนี้เป็นโรคที่คร่าชีวิตลูกไก่ไปมากกว่าโรคอื่นๆ

ยาที่ใช้ในการป้องกัน และรักษาโรคขี้ขาวคือ โคลิสติน (Colystin) และแอมพลิซิลิน ซึ่งเป็นยาคนทั้งสองอย่าง โคลิสติน นั้นเป็นยาใช้สำหรับเด็ก ใช้รักษาเนื่องจากการติดเชื้อในลำไส้ มีขายตามร้านขายยาทั่วไป โดยขวดหนึ่งบรรจุยาผงหนัก ๑ กรัม ราคาขวดละ ๑๐-๑๒ บาท ส่วยแอมพลิซิลินเป็นยาปฎิชีวนะ ใช้รักษาอาการอักเสบทั่วๆไป เป็นยาบรรจุอยู่ในแคปซูลสีแดงดำ หนึ่งแคปซูลบรรจุ ๕๐๐ มิลลิกรัม (๐.๕ กรัม) ราคาเม็ดละ ๑-๓ บาท หาซื้อได้ตามร้านขายยาทั่วไป

วิธีใช้ ถ้าป้องกัน เอาโคลิสติน ๑ กรัม ( ๑ขวด) และแอมพลิซิลิน ๐.๕กรัม ( ๑แคปซูล) ละลายน้ำ ๑ลิตร ให้ลูกไก่กิน ตั้งแต่แรกเกิดจนกระทั่งมีอายุได้ ๕ วัน หากลูกไก่ตัวใดมีอาการติดเชื้อให้แยกออกต่างหาก เอาหลอดไฟ ๕ วัตต์ส่องให้ความอบอุ่น และให้ยาโดยเพิ่มตัวยาเป็นสองเท่า คือ ใช้ตัวยาที่บอกข้างต้น ผสมน้ำเพียงครึ่งลิตร ให้ลูกไก่กินเพื่อรักษา

สูตรยาที่ว่านี้ผมได้ลองใช้แล้ว ทำให้ลูกไก่มีอัตราการรอดถึง ๙๐ เปอร์เซนต์ ก็ต้องขอขอบคุณ อจ. ณรงค์ จันทน์สุคนธ์(ผู้ล่วงลับ) มาณ.ที่นี้ ท่านรักไก่ป่ามากกว่าไก่ฟ้าประเภทใด ถึงท่านจะไม่อยู่แล้วแต่วิชาความรู้ยังเป็นประโยชน์และรักษาลูกไก่ป่าที่ท่านรัก ได้หลายชีวิต มาจนบัดนี้

เข้าวันที่2 ผมก็ไห้กินปลวกมาตลอดทุกมื้อ ทุกครั้ง ไม่ไห้กินอย่างอื่นเลย ไก่ชอบมาก เหมือนกับเด็กเห็นขนมอาไรประมาณนี้(แต่ไม่ค่อยดีเท่าไหร่กินแล้วนิสัยเสีย เหมือนกับที่พี่หมูบอกเลย เพราะจะไม่ยอมกินอย่างอื่นเลย)พอโตหน่อย ค่อยดัดนิสัส เอาอาหารใส่ถาดไว้พอหิว เดี๊ยวก็กินเอง



.........มานะคึกคัก..........

น้องปอนด์ ถ้าเป็นได้พยายามให้ยาผสมน้ำอย่างที่เขียนไว้ อย่านอนใจนะน้อง เดี๋ยวจะเป็นโรคยืนหลับ หากหาซื้อยาไม่ได้อย่างไร บอกที่อยู่มา ทางพี่จะจัดส่งไปให้ครับ

มานะขอให้ลูกไก่คึกคักไม่หลับใน....

หาได้แล้วครับ พอถามที่ร้านปุ๊บก็หยิบไห้ปั๊บ(รู้งี้ไปซื้อตั่งนาน)ขอบคุณมากครับ จนถึงวันนี้ก็ยังไห้ยาอยู่ครับ ทั้งไก่เล็ก ไก่ใหญ่ และคิดว่าจะผสมอ่อนๆไห้กินไปจนหมดฤดูฝนเลยครับ





........มานะคึกคัก.........

เรียนคุณหมูครับ ยาแก้ท้องเสียเด็กยี่ห้อ คอลิสติน ผมหาซื้อที่ จังหวัดชลบุรี และจังหวัดระยองผลปรากฏว่าไม่มีขาย ไม่ทราบว่าคุณหมูซื้อที่ไหนครับ

ที่ผมหาซื้อยาดังกล่าวไม่มี ผมก็ใช้วิธีให้กินยาย ไบโอบี 12 แทน ครับ และอนุบาลในตู้ปลาครับก็ได้ผลดีครับ

ขอโทษคุณสุคนธ์ที่ตอบช้า เพิ่งอ่านเจอ ยาโคลิสตินเดี๋ยวนี้ไม่ค่อยมีขายแล้วครับ ค้นในเนตเจอคนขายลองติดต่อเขาดูก็ได้ครับ แต่ ไบโอ ๑๒ ก็น่าจะได้ผลเหมือนกัน
http://www.aipthailand.com/products_farvat1.html

ช่วงนี้หลายๆท่านคงจะเริ่มมีลูเจี๊ยบเลี้ยงกันบ้างแล้ว เพื่อความไม่ประมาทควรที่จะซื้อหายาเตรียมไว้ ยาที่จะขอแนะนำและจำเป็นในการเลี้ยงลูกไก่ป่ามีอยู่สองสามตัว มีกันไว้ดีกว่าครับ.

๑.ไวตาไล้ซ์(กรดอะมิโนและสารสกัดตับ)ใช้ผสมน้ำให้ไก่กินทุกวันจะทำให้ไก่แข็งแรงไม่ป่วย
๒.ไบโอ+บี12 ใช้กรณีที่เห็นว่าไก่มีอาการซึมหรือช่วงที่มีอากาศเปลี่ยนแปลง( โดยใช้สลับกับไวตาไล้ซ์ห้ามผสมปนกัน)และไม่ควรใช้ยาตัวนี้ติดต่อกันนานเกินไป
๓.ซัลฟาเมท ใช้กรณีไก่ป่วยเป็นหวัด หรือโรคขี้ขาวเป็นต้น
๔.ยาหยอดตา(ของคน)ใช้กรณีไก่ตาเจ็บตาอักเสบ อาจเกิดได้หลายสาเหตุเช่นอักเสบเพราะติดเชื้อหรือเพราะจิกตากัน.

ปล.ยาทุกตัวห้ามใชผสมปนกันต้องแยกภาชนะใส่น้ำในกรณ๊ที่ต้องให้ยาพร้อมกัน ขอให้ทุกท่านเลี้ยงลูกไก่ป่าให้รอดหมดทุกตัวจะได้ช่วยกันอนุรักษ์ครับ.

ขอบคุณครับคุณKI

ขอบคุณครับคุณKI

ความจริงแล้วการอนุบาลลูกไก่ป่านั้นไม่ยากอย่างที่คอดหรอกนะครับเพียงแต่ว่าต้องเอาใจใส่สักเล็กน้อย ตอนแรกเกิดควรจะมีภาชนะใส่น้ำผสมวิตามินรวมให้ตั้งแต่แรกเกิด-3วัน เพราะไก่ป่าหรือไก่ฟ้าแรกเกิดจะยังอ่อนแอและขี้เซามากๆนอนตลอด พอหลังจาก2-3วันแล้ว ค่อยกระตุ้นการกินโดยให้หนอนเลี้ยงนกตัวขนาดเล็กๆกิน ถ้าพอหนึ่งถึงสิบวันอัตราการเลีี้ยงรอดก็จะสูงขึ้นคือรอดตายแล้วล่ะ

อย่างไรก็ดีการไส่ยาปฏิชีวนะให้โดยผสมน้ำให้ลูกไก่กิน อัตราการรอดจะสูงกว่า ไม่ทำอะไรเลย อันนี้ผมเรียนรู้จากประสพการ์ณครับ